bieszczady noclegi agroturystyka

Historia

Historia

Pogoda w regionie

26.05.17 12:03
Nadchodzi poprawa pogody.
Coraz liczniejsze rozpogodzenia i poprawa warunków turystycznych.
+22 +9°C

pogoda w Bieszczadach
  Webcamy:

Filmy z Bieszczadów

Więcej filmów na vimeo.com/bieszczady

Polecamy

Historia Bieszczadów

Zarys historii Bieszczadów

2005-04-14 · 18:36

Pod władzą ruskich książąt i polskich królów

W IX w. w okolicach Przemyśla powstał plemienny ośrodek protopaństwowy, przejściowo opanowany przez Węgrów. Przynależność państwowa tych ziem w X w. jest jednak niejasna. Wiele przemawia przeciw powszechnemu do niedawna poglądowi, że Przemyśl został w 981 r. przyłączony do Rusi Kijowskiej; podobnie wątpliwa jest przynależność Przemyśla do Polski pierwszych Piastów. Bardziej prawdopodobne, że cała późniejsza Ruś Halicka była wówczas niezależnym państwem, które Kijów podporządkował sobie dopiero w następnym wieku. Przemyskie było jednak od początku jednym z głównych ośrodków księstwa halickiego. W XII w. doliną Osławy przeszedł najazd węgierski – zapewne nie jedyny w owych czasach. Najazdy mongolskie w XIII w. oszczędziły ziemię przemyską, stulecie to oglądało natomiast wielokrotne wojny książąt krakowskich z halickimi, przy czym ci ostatni często sprzymierzali się z... Mazowszem. Były to typowe dla owych czasów wyprawy łupieżcze, czasem tylko prowadzące do trwałego zajmowania pogranicznych grodów.

Po wygaśnięciu halickiej dynastii Romanowiczów Kazimierz Wielki, powołując się na prawo dziedziczenia, zagarnął w latach 1340–49 księstwo halickie, czyniąc zeń swą własność osobistą. Przekazał je następnie królowi Węgier Ludwikowi Wielkiemu (u nas znanemu jako Ludwik Węgierski). Dopiero królowa Jadwiga w 1387 r. przyłączyła formalnie Ruś Halicką (Czerwoną), a wraz z nią i Bieszczady, do Polski. Przyłączenie Sanocczyzny do Polski zapoczątkowało intensywną akcję osadniczą. Prowadzili ją przeważnie wielcy właściciele ziemscy, otrzymujący nadania od królów. W północnej części Bieszczadów osadzano głównie Rusinów i Polaków, w głębi gór zaś – nieco później – dość enigmatyczną ludność zwaną „wołoską”. W wyniku tej akcji do początków XVII w. ukształtowała się sieć osadnicza Bieszczadów. Płonące kresy Rzeczypospolitej były odległe, Tatarzy zapędzali się tu z rzadka, a i to częściej pod Sambor niż pod Sanok. Ważną rolę gospodarczą pełniły w Bieszczadach szlaki handlowe przekraczające Karpaty. Najstarszy wiódł z Sanoka doliną Osławy i Osławicy na Przełęcz Radoszycką, młodszy, zwany „winnym” – z Leska przez Baligród na Przełęcz Ruską (nad Roztokami). Mniejsze znaczenie miał szlak z Sambora przez Przełęcz Użocką, zupełnie zaś lokalne – z Lutowisk przez Beskid Wołosacki. W 1657 r. przez Sanocczyznę przewalił się najazd Węgrów Rakoczego, gdy zaś zostali rozbici, jakaś ich część wycofywała się szlakiem radoszyckim, pustosząc m.in. Prełuki, Duszatyn, Mików, Roztoki i inne wsie, które trzeba było ponownie zasiedlać. Straty były bardzo dotkliwe, choć mniejsze niż w okolicach pustoszonych w tym samym czasie przez Szwedów.

Plagą Bieszczadów XVII i XVIII w. byli tzw. beskidnicy albo tołhaje. Kilkunasto- lub kilkudziesięcioosobowe bandy rozbójnicze przychodziły z Węgier, napadały na wsie i dwory, nie szczędząc cerkwi i kościołów, zdarzały się nawet napady na miasteczka. Nie byli to – jak ich do niedawna przedstawiano – szlachetni Janosikowie czy mściciele chłopskich krzywd, lecz nie gardzący mordem zbóje, „sponsorowani” przez czerpiących z tego procederu zyski węgierskich magnatów, zwłaszcza dziedziców Humiennego. Znacznie większy zakres miało zbójectwo dalej na wschód, jednak szlachta sanocka także musiała powoływać dla obrony przed beskidnikami specjalną straż, tzw. smolaków (czyli smolarzy, spośród których straż tę rekrutowano). Warto wspomnieć, że w polskich Bieszczadach również istniały – choć mniej liczne i mniej groźne – bandy beskidników, rabujące z kolei po południowej stronie Beskidu. Oddziały smolaków okazały się mało skuteczne, a kres rozbójnictwu karpackiemu położyło dopiero zapanowanie po obu stronach gór monarchów austriackich, zaprowadzających porządek nader ciężką ręką. W latach 1768–72 w Bieszczadach pojawili się konfederaci barscy. Pod Radoszycami istniał przez jakiś czas ich warowny obóz, zaś w starciu pod Hoszowem odniósł śmiertelne rany jeden z przywódców konfederacji, Franciszek Pułaski, stryjeczny brat słynnego Kazimierza, pochowany w farze w Lesku. W 1809 r. dotarły tu na krótko wojska Księstwa Warszawskiego, rychło jednak musiały się wycofać.






S e r w i s    r e k o m e n d o w a n y    p r z e z :
Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna
Bieszczadzki Park Narodowy
Bieszczadzka Grupa GOPR
Muzeum Budownictwa Ludowego - skansen w Sanoku
Fundacja Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej
Polecamy bezpieczne przeglądarki:    Pobierz Google Chrome      Pobierz Firefoksa      Pobierz przeglądarkę Opera        

UWAGA COPYRIGHT

Wszystkie materiały prezentowane na stronach serwisu www.bieszczady.pl (np. teksty, layout, grafiki, zdjęcia, logotypy, kod html/css etc.)
chronione są prawem autorskim. Ich nieautoryzowane wykorzystanie w jakikolwiek sposób jest karalne.
All of the materials presented on the site www.bieszczady.pl (e.g. articles, graphics, photos, layouts, logos, html/css code etc.)
are copyrighted. Any kind of their unauthorised usage is punishable.

Wszelkie prawa zastrzeżone • All rights reserved
www.bieszczady.pl © 2000-2018


-->