bieszczady noclegi agroturystyka

Pogoda w regionie

26.05.17 12:03
Nadchodzi poprawa pogody.
Coraz liczniejsze rozpogodzenia i poprawa warunków turystycznych.
+22 +9°C

pogoda w Bieszczadach
  Webcamy:

Filmy z Bieszczadów

Więcej filmów na vimeo.com/bieszczady

Polecamy

Szansa dla bieszczadzkich cerkwi

2012-08-29 · 19:04

Cerkwie w Smolniku nad Sanem i w Turzańsku koło Komańczy mają szansę znaleźć się na liście światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Przymiarki trwają już od 2010 roku. Wpis na listę UNESCO jest częścią innego projektu, który zakłada stworzenie międzynarodowego szlaku architektury drewnianej. Szlak ten ma obejmować cerkwie na Ukrainie i w Polsce.

We wrześniu ma odbyć się kolejna wizytacja specjalistów w cerkwi w Smolniku. Decyzja o wpisie obiektu na listę zapadnie dopiero w przyszłym roku, podejmie ją Komitet Światowego Dziedzictwa na corocznej sesji począwszy od 1977 roku.

Spoglądając na historię europejskiej sztuki i jej kanonów, drewniane cerkwie Polski i Ukrainy, to osobne, unikatowe konstrukcje, o własnej podstawie, styl zupełnie niepowtarzalny, oryginalny i niedający się włożyć w żadne schematy, czy szablony. Wyróżnione świątynie wypełnią istniejącą lukę w tradycyjnej drewnianej architekturze sakralnej Europy, wpisanej wcześniej na listę UNESCO.

Na liście mają znaleźć się cztery cerkwie z Podkarpacia:

  • Smolnik – cerkiew pw. św. Michała Archanioła, zbudowana w 1791 roku, ostatnia wolnostojąca trzyczęściowa cerkiew bojkowska w Polsce (druga, podobna pochodzi z Grąziowej i stoi w sanockim skansenie). Smolnicka cerkiew to swoista perełka bieszczadzka. Obecnie użytkowana jako kościół filialny parafii rzymskokatolickiej;
  • Turzańsk – cerkiew pw. św. Michała Archanioła, zbudowana w 1801-1803, jest to przykład najstarszej budowli w stylu wschodniołemkowskim. Obecnie użytkowana przez wiernych prawosławnych;
  • Radruż- cerkiew pw. św. Paraskewii, zbudowana w 1583 roku, należy do najstarszych i najlepiej zachowanych cerkwi w Polsce. Obecnie użytkowana przez jako kościół filialny parafii rzymskokatolickiej;
  • Chotyniec – cerkiew pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, zbudowana w 1615 roku lub około 1600 roku. Obecnie użytkowana przez grekokatolików;

Oraz cztery cerkwie z Małopolski:

  • Brunary Wyżne- miejscowość w powiecie gorlickim, cerkiew pw. św. Michała Archanioła, zbudowana w 1797 roku. Obecnie użytkowana jako kościół rzymskokatolicki;
  • Kwiatoń – miejscowość położona niedaleko Uścia Gorlickiego, cerkiew pw. św. Paraskewii, zbudowana w II poł. XVII wieku. Obecnie użytkowana jako kościół filialny parafii rzymskokatolickiej;
  • Owczary – miejscowość w Beskidzie Niskim, cerkiew pw. Opieki Matki Bożej, zbudowana w 1653 roku. Obecnie użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, odbywają się tu też nabożeństwa w obrządku greckokatolickim.
  • Powroźnik – miejscowość w Beskidzie Sądeckim, cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego, zbudowana w 1600 roku, obecnie użytkowana jako kościół rzymskokatolicki.

Do wpisu na listę UNESCO wytypowane zostało także osiem świątyń na Ukrainie:

  • Potylicz – wieś w obwodzie lwowskim, rejon żółkiewski, cerkiew greckokatolicka pw. Zesłania Ducha Świętego, zbudowana w 1502 roku;
  • Żółkiew – miasto w obwodzie lwowskim, rejon żółkiewski, cerkiew greckokatolicka pw. św. Trójcy, zbudowana w 1720 roku;
  • Drohobycz – miasto w obwodzie lwowskim, cerkiew pw. św. Jerzego, zbudowana w II połowie XVII wieku. Obecnie część Regionalnego Muzeum Tradycji Ludowych w Drohobyczu;
  • Matków – miasto w obwodzie lwowskim, rejon turkowski, cerkiew greckokatolicka pw. św. Dymitra, zbudowana w 1838 roku;
  • Rohatyń – miasto w obwodzie iwanofrankowskim, rejon rohatyński, cerkiew pw. św. Ducha, zbudowana na początku XVI wieku . Obecnie oddział Iwanofrankowskiego Muzeum Sztuki;
  • Werbiąż Niżny -    wieś w obwodzie iwanofrankowskim, rejon kołomyjski, cerkiew prawosławna pw. Narodzenia Theotokos, zbudowana w 1808 roku;
  • Użok – wieś w obwodzie zakarpackim, rejon wielkoberezneński, cerkiew pw. św. Michała Archanioła zbudowana w 1745 roku. Obecnie parafia prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego;
  • Jasina – miasteczko w obwodzie zakarpackim, rejon rachowski, cerkiew pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, zbudowana w 1824 roku. Obecnie użytkowana przez parafię Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego jak i Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego.

Na liście światowego dziedzictwa UNESCO znajduje się 936 obiektów z 153 krajów, w tym 13 z Polski. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że zostaną na nią wpisane wyróżnione polskie i ukraińskie cerkwie, które jednocześnie będą kolejnymi stacjami na międzynarodowym szlaku architektury drewnianej. 


Historia cerkwi w Smolniku

Smolnicką cerkiew pw. św. Michała Archanioła wzniesiono w 1791 roku w centrum wsi. Jest ostatnią wolnostojącą, drewnianą świątynią bojkowską w Polsce (druga tego typu, a pochodząca z Grąziowej, znajduje się w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku).
Do II wojny światowej była trzykrotnie odnawiana: w 1915, 1921 i 1934 roku. Podczas remontu w 1921 roku zmieniono pokrycie dachu, gont zastąpiono blachą. Po II wojnie światowej, Smolnik znalazł się w granicach ZSRR. Do Polski powrócił w 1951 roku, ale już bez mieszkańców, którzy zostali przesiedleni do wsi Hawriłkowa w rejonie nowoworoncowskim na Ukrainie.
Po 1951 roku budynek cerkwi został przejęty przez Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR), przez kilka lat składowano tu siano. W 1956 roku świątynia została wpisana w wykaz cerkwi zabytkowych, a w 1969 roku do rejestru zabytków. Ten ostatni wpis umożliwił przeprowadzenie remontu ze środków państwowych w latach 1969-1970. Podczas tych prac zdjęto blachę i przywrócono pokrycie gontem.
W 1973 roku parafia łacińska w Lutowiskach po trzech latach starań przejęła cerkiew. Rok później biskup przemyski Ignacy Tokarczuk poświęcił ją jako rzymskokatolicki kościół p.w. Wniebowzięcia Matki Bożej. Obecnie na nabożeństwach gromadzą się w niej mieszkańcy Smolnika, Dwerniczka, Procisnego i Żurawina.
Z wyposażenia cerkwi przetrwała jedynie ikona Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z 1748 roku, nie jest jednak eksponowana w świątyni, z obawy przed włamaniem i kradzieżą. W 1964 roku podczas wywożenia resztek wyposażenia cerkwi, zdemontowano ramę ikonostasu, pod którą odkryto XVIII- wieczną polichromię. Jest to zwieńczenie ikonostasu w formie kotary z dwunastoma medalionami, podtrzymywane przez dwa anioły. Do Wojewódzkiej składnicy Zabytków Ruchomych w Łańcucie trafiły cztery XVI-wieczne ikony Apostołów. W XIX wieku były przemalowane, teraz po renowacji można je oglądać w Dziale Sztuki Cerkiewnej Muzeum Zamku w Łańcucie.
Dwie ikony z tutejszej cerkwi znajdują się w Muzeum Narodowym we Lwowie, jest to Matka Boska Hodegetria (ok. 1547) i Zaśnięcie Matki Bożej (1547).
W świątyni podziwiać można kopie tych ikon. Carskie wrota i tabernakulum pochodzą z innych cerkwi. Na ścianach i sklepieniu sanktuarium znajdują się polichromie, poddane konserwacji w 2009 roku.


Historia cerkwi w Turzańsku

Cerkiew greckokatolicka p.w. św. Michała Archanioła w Turzańsku została wybudowana w latach 1801-1803. Jest to jedna z trzech zachowanych cerkwi w tzw. typie wschodniołemkowskim, rozpowszechnionym na terenie środkowej i wschodniej Łemkowszczyzny w XIX wieku. Podobne cerkwie znajdują się w Rzepedzi i Komańczy.
W 1936 roku świątynię rozbudowano o babiniec od zachodu i prawdopodobnie o pomieszczenie południowe – przechowalnie świec świątecznych.
Budynek pokrywa wielopołaciowy dach o wspólnej kalenicy, który wieńczą trzy baniaste wieżyczki, takie same znajdują się też nad obiema zakrystiami.
We wnętrzu można podziwiać kompletny, częściowo oryginalny ikonostas. Kilka ikon skradziono, ich miejsce zastąpiono kopiami. Autorem zachowanych malowideł z XIX wieku jest Josyp Bakowczyk.
Obok świątyni stoi okazała, prawdopodobnie najwyższa w polskich Karpatach, dzwonnica z 1817 roku.
Po wojnie cerkiew była użytkowana przez parafię rzymskokatolicką w Komańczy. W 1961 roku została zamknięta przez Urząd Wojewódzki w Rzeszowie. Od 1963 roku pełni funkcje filialne cerkwi prawosławnej Parafii Opieki Matki Bożej w Komańczy.

Agnieszka Paluch

*Opis cerkwi w Smolniku na podstawie:
Słownik Historyczno-Krajoznawczy, cz.2 Gmina Lutowiska;
S. Kryciński., Cerkwie w Bieszczadach, Warszawa 1995;
R. Bańkosz., Cerkwie Szlaku Ikon, Krosno 2007;
Bieszczady. Przewodnik. Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 1999.
Folder informacyjny opracowany przez Monikę Rzepiejewską (2011-2012).






Warto przeczytać

2014-10-08 · 18:02
W ostatnich miesiącach otrzymujemy zza wschodniej granicy doniesienia smutne i dramatyczne. Tym razem wśród nich pojawiła się wiadomość dobra. Dzięki staraniom miłośników dziedzictwa kulturowego Karpat, popadająca w ruinę cerkiew w Sokolikach Górskich została otoczona opieką przez Komitet Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i rozpoczeto w niej prace konserwacyjne.
2014-07-31 · 16:38
Towarzystwo Karpackie i Wydział Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie zapraszają na wystawę „Opuszczone-ratowane greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski”, która będzie prezentowana od 3 do 30 sierpnia 2014 r. w Łopience.
2013-11-22 · 23:55
W listopadzie ubiegłego roku w „Wilczej Jamie” w Smolniku nad Sanem, odbyło się wyjątkowe spotkanie - Warsztat Poezji Czynnej im. Edwarda Stachury. Kilkunastu młodych artystów pracowało nad przygotowaniem programu poezji śpiewanej w oparciu o teksty Edwarda Stachury z muzyką Romana Kołakowskiego. Już 30 listopada 2013 roku, w tym samym miejscu zaprezentuje się kolejna grupa młodych i uzdolnionych wykonawców. Wraz z nimi wystąpią: Marta Bizoń i Mariusz Lubomski. Nocne Czuwanie Poetyckie rozpocznie się o godzinie 20.00 - wstęp wolny.
2013-09-25 · 16:44
Cerkiew w Bystrem pod wezwaniem św. Michała Archanioła to wyjątkowe miejsce w Bieszczadach i unikalny zabytek architektury drewnianej. Pierwsze wzmianki o wsi Bystrem jak i Cerkwii pochodzą z 1607 roku. Obecnie cerkwi grozi zawalenie. Pomimo trwających prac budowlanych, koszty napraw znacznie przewyższają dotacje, jakie przeznaczone zostały na jej remont - stąd potrzebna jest pomoc. Katowiska grupa Centrum postanowili zorganizować koncert charytatywny, aby pomóc w jej ratowaniu. Całość zebranych funduszy zostanie przekazana na rzecz wsparcia tej świątynii.
2012-11-16 · 14:25
Warsztat „Poezji Czynnej” im. Edwarda Stachury to projekt artystyczny przeznaczony dla młodych artystów – studentów i młodych absolwentów wyższych uczelni, którym bliska jest twórczość związanego z Bieszczadami Edwarda Stachury. Z tej okazji w Smolniku w Bieszczadach oraz w Toruniu odbędą się interesujące wydarzenia artystyczne.

Więcej informacji

2018-03-08 · 20:42
Na antenę Discovery Channel Polska powraca trzecia odsłona popularnego cyklu „Przystanek Bieszczady”. Codzienna, ciężka praca bohaterów i walka z nieprzewidywalną przyrodą, wyraziste charaktery mieszkańców Bieszczad. Do tego dużo humoru, zabawnych sytuacji i emocjonujących zwrotów akcji, które narzuca prawdziwe życie. To wszystko w nowej serii ”Przystanku Bieszczady” w każdy czwartek, od 8 marca o godz. 22:00 - tylko na Discovery Channel.
2017-01-20 · 18:40
W najbliższą sobotę i niedzielę Polsat oraz Polsat News zawitają z programem „Bezpieczna Zima z GOPR” w Bieszczady. Na zdjęciu: ekipa Polsat News podczas realizacji zdjęć w Bieszczadach - od lewej: Patryk Jakowski, Joanna Górska oraz Michał Giersz. W powstawanie programu zaangażowany był również Stanisław Strzyżewski z portalu Bieszczady.pl (po prawej) :: Fot. Stanisław Strzyżewski / Bieszczady.pl © 2017Od początku zimowych ferii na antenie stacji Polsat oraz Polsat News można śledzić akcję promująca bezpieczny, aktywny wypoczynek „Bezpieczna Zima z GOPR”. Jej celem jest przybliżenie zasad bezpieczeństwa obowiązujących zarówno na stokach narciarskich, jak i podczas zimowych wycieczek – nie tylko w góry. W najbliższy weekend (21 i 22 stycznia 2017) Polsat zawita z programem w Bieszczady. W powstawanie programu włączył się również portal Bieszczady.pl.
2015-11-28 · 14:45
Na początku stycznia 2016 wyrusza międzynarodowa ekspedycja naukowa do jednego z najrzadziej odwiedzanych miejsc na Ziemi - położonych na Południowym Pacyfiku nowozelandzkich Wysp Antypodów. Wśród członków ekspedycji znalazł się Stanisław Strzyżewski z Leska, który jako jeden z radiooperatorów wyprawy, będzie przeprowadzał z wysp łączności radiowe. Na możliwość nawiązania łączności z Wyspami Antypodów czeka blisko milion radioamatorów z całego świata.
2015-04-13 · 09:06
Komunikat techniczny dotyczący rzekomego rozsyłania spamu przez Bieszczady.pl z serwera "serwerownia.bieszczady.pl".
2014-10-12 · 08:00
Po dłuższej przerwie Bieszczady znów znalazły się w świetle medialnych reflektorów. Startuje wyprodukowany przez HBO Polska serial „Wataha”. Ta profesjonalnie wyprodukowana, duża produkcja to promocyjna szansa dla Bieszczadów. Dlaczego warto zwrócić na serial uwagę? Zapraszamy do lektury. Tylko na Bieszczady.pl: multimedialna, powstała przy współpracy z HBO Polska oraz zespołem Tołhaje niespodzianka.
więcej »
S e r w i s    r e k o m e n d o w a n y    p r z e z :
Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna
Bieszczadzki Park Narodowy
Bieszczadzka Grupa GOPR
Muzeum Budownictwa Ludowego - skansen w Sanoku
Fundacja Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej
Polecamy bezpieczne przeglądarki:    Pobierz Google Chrome      Pobierz Firefoksa      Pobierz przeglądarkę Opera        

UWAGA COPYRIGHT

Wszystkie materiały prezentowane na stronach serwisu www.bieszczady.pl (np. teksty, layout, grafiki, zdjęcia, logotypy, kod html/css etc.)
chronione są prawem autorskim. Ich nieautoryzowane wykorzystanie w jakikolwiek sposób jest karalne.
All of the materials presented on the site www.bieszczady.pl (e.g. articles, graphics, photos, layouts, logos, html/css code etc.)
are copyrighted. Any kind of their unauthorised usage is punishable.

Wszelkie prawa zastrzeżone • All rights reserved
www.bieszczady.pl © 2000-2019


-->